Select Page

Wetenschapper Koolen: “De opmars van vrouwen in de literatuur is een fabeltje”

Wetenschapper Koolen: “De opmars van vrouwen in de literatuur is een fabeltje”

Corina Koolen, onderzoeker aan het Huygens Instituut voor de Nederlandse Geschiedenis, legt met haar promotieonderzoek verder uit hoe het zit met vrouwen in de literatuur. En waarom die opmars van vrouwen een fabeltje is. In eerste instantie concludeert ze dat vrouwen genoeg boeken publiceren. Van de bestsellers die in haar project werden onderzocht, is 50% door vrouwen geschreven. Maar van de boeken geschreven door vrouwen wordt maar 40% door uitgevers bestempeld als ‘literair’, terwijl de boeken van mannen vaker als literair werk worden beschouwd.

“Vrouwelijke literatoren verkopen bedroevend slecht”
Naast het verschil in de ‘literaire stempel’, toont Koolen ook aan dat er een groot verschil is in verkoopcijfers tussen mannelijke en vrouwelijke schrijvers. Koolen: “Vrouwelijke literatoren verkopen bedroevend slecht. Van de 165 best verkochte literaire werken tussen 2009 en 2012 zijn er 25 geschreven door een Nederlandse vrouw. Nederlandse mannen verkopen twee keer zoveel. De rest is vertaalde literatuur.”

Schrijven mannen dan twee keer zo goed? Zijn ze gewoon beter in marketing? Volgens Koolen is het een vicieuze cirkel. “Het werk van vrouwen wordt door uitgevers als minder literair gezien. In het literaire segment verkopen vrouwen vervolgens slechter. Grote kranten wijden minder stukken aan vrouwelijke scribenten: 29%. Ten slotte slepen vrouwen minder literaire prijzen in de wacht. We doen er allemaal aan mee, denk ik.”

Opmars van vrouwen…
Koolen is er duidelijk over, de vicieuze cirkel stopt niet vanzelf. “Die opmars van vrouwen wordt al zeker sinds de 18e eeuw voorspeld. Maar er is geen enkele aanwijzing voor. Kijk maar naar de literaire prijzen: tussen 2001 en 2007 won geen enkele vrouw één van de vier grote literaire prijzen die ik onderzocht. Nu zitten we op een kwart. Dat is minder dan de 37% uit de jaren tachtig. Dus nee, het komt niet vanzelf goed. In de ons omringende landen zie je overigens hetzelfde hardnekkige patroon: literaire prijzen gaan overwegend naar mannelijke romanciers.”

“Die opmars van vrouwen wordt al zeker sinds de 18e eeuw voorspeld. Maar er is geen enkele aanwijzing voor.”

Meer waardering voor mannelijke auteurs
Uit de 14.000 mensen die participeerden aan het Nationale Lezersonderzoek bleek dat mannelijke auteurs meer gewaardeerd worden. Ze moesten de literaire kwaliteit op een schaal van 1 tot 7 waarderen. “Dan zie je dat mannelijke auteurs – binnen het literaire segment – gemiddeld een 5,5 krijgen. Vrouwen halen gemiddeld een 4,6,” vertelt Koolen.

Waar dat aan ligt is niet duidelijk. Wel heeft Koolen daar ideeën over: “We vermoeden dat meespeelt dat mannelijke auteurs hoger in aanzien staan. Als lezers hun score moeten motiveren, zeggen ze bijvoorbeeld over Anna Enquist dat ze het niveau van een ‘doktersromannetje’ niet overstijgt. Over A.F.Th. van der Heijden wordt zoiets niet gezegd.”

Toch nog stereotypes
Hoe graag de meesten van ons ze ook achter zich willen laten, het lukt niet. “We denken graag dat we neutraal lezen, maar zo werkt het in de praktijk niet. Een man die over het gezinsleven van alledag schrijft, wordt door de literaire jury geprezen om zijn ‘lef’. Als vrouwen daarover schrijven, klaagt de jury dat ze over persoonlijke wissewasjes schrijven. We hebben allemaal stereotypen in ons hoofd. Zo leeft het idee dat vrouwelijke auteurs gepreoccupeerd zijn met uiterlijk. Uit mijn onderzoek blijkt dat dit stereotype niet klopt. Als er één groep auteurs is die veel zinnen wijden aan hoe de vrouwelijke personages eruit zien, dan zijn het de mannelijke literatoren. Je struikelt in hun boeken over de vrouwelijke heldinnen die slank, beeldschoon en fragiel zijn. Dat staat toch haaks op wat je zou verwachten?”

Dus probeer je over die stereotypes heen te zetten en lees een volgend literair werk van een vrouw. Ben je uitgever? Overweeg een boek geschreven door een vrouw dan nogmaals voor die literaire rubriek. Of lees eerst eens een werk zonder de naam van de auteur erbij, dat helpt waarschijnlijk bij een eerlijkere beoordeling. En wie weet komt die opmars van vrouwen er dan toch echt.

 

Klik hier voor het oorspronkelijke artikel van De Volkskrant.

 

About The Author

Leave a reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

magazine for professional women

NIET OVER LIEFDE, MODE, STERREN, ZIEKTES & KIDS

Meld je aan!



Advertentie

Zijbalk ad

Schrijf je in voor SheNews. Kosteloos

Informatie, tips, nieuws en wetenswaardigheden voor professionele vrouwen.



You have Successfully Subscribed!